نسخه : داروهاى نسخهء قبلى را آماده كن . پيه هندوانهء ابو جهل را بيشتر بگذار . كرچك دانه همان پنج درهم باشد و كوبيده‌اش را در آب لبلاب بفشر و آب لبلاب و كرچك در آن فشرده را با آب تصفيه‌شدهء قبلى مخلوط كن ! به جاى خيارچنبر دارويى - كه در حقنهء اولى هفت درهم بود - پانزده درهم عسل بگذار . روغن مايهء حقنه روغن كاجيره باشد و معادل با حقنهء اولى - كه سكبينه نيم درهم بود - نيم درهم جواشير اضافه كن ! از آن بيمار را حقنه كن و اگر روغن كرچك را نيز قاطى كنى شايد بهتر باشد . در اكثر حالات شايد اگر تنها آب‌پز بزرها ، آب‌پز آويشم ، آب‌پز مرزه ، آب‌پز حسل ، زيره ، كرفس كوهى ، بزر فيجن ، بسپايك ، لوفا ، پونه و انگدان را آب‌پز كنند و در آب يكى از آنها تقريبا نيم درهم افشرهء سيماهنگ حل كنند و مايهء حقنه شود كافى است . و يا با يكى از اين گياهان دارويى بيخ سيماهنگ و چيزى از پيه هندوانهء ابو جهل بر آتش بجوشد و سكبينه و جواشير و مقل هريك به وزن يك درهم در آن حل شوند و حقنه گردد . بارها رخ داده كه اين گياهان دارويى در روغن زيتون ، يا روغن گرم حيوانى بر آتش جوشيده‌اند و مايهء حقنه قرار گرفته‌اند و مفيد واقع شده است . اگر براى حقنه در اين حالت از انواع اسكنجبين‌هاى پاره‌كنندهء خلط استفاده كنى باز مفيد است . تو بايد اينها را به ياد داشته باشى و بدانى ! اسكنجبينى كه براى حقنهء بيماران قولنج مفيد است تركيبش چنين است . نسخه : سركه به وزن يك قسط ( يك رطل و نيم ) ، عسل يك قسط ، پيه هندوانهء ابو جهل به وزن سه مثقال ، فلفل هفت مثقال ، زنجفيل پانزده مثقال ، بزر فيجن كاشتنى ، هل ( حماما ) ، انگدان رومى ، رازيانهء شامى و سس صغير از هريك چهار مثقال ، زيرهء كرمانى به وزن دو مثقال ، بزر شبت به وزن دو مثقال ، بسپايك هفت مثقال . همهء اينها را باهم قاطى كن و بكوب و درهم بساى و در سركه و عسل - كه در اول ذكر شدند - بريز و بگذار بر آتش بجوشند تا مقدار دارو به نصف تقليل مىيابد ، آنگاه بپالاى و پاليده را مايهء حقنه قرار ده و اگر انگدان و نشاسته را نيز اضافه كنى توصيه شده است ؛ هرچند من خودم با اضافه كردن انگدان و نشاسته كاملا موافق نيستم . داروى تركيبى زير هم براى شياف برداشتنى و هم براى در مادهء حقنه قرار دادن بهره رسان است . اين دارو يادگار يكى از اطباء قديمى است . نسخه : صبر ( الوا ) ، گندبيدستر ، استرك و سقز درخت بنه از هريك به وزن هفت مثقال . افشرهء گل نگونسار ( بخور مريم شاداب و سبز ) پانزده مثقال ، افيون ده مثقال و نيم . اين‌ها را همه درهم بسرش و براى روز مبادا نگهدار ! براى اسهال دادن بيمار قولنجى به اندازهء يك دانه باقلى ( به وزن نيم درهم ) را بيمار بردارد كافى است و اگر همين دارو را با مايهء حقنه مخلوط كنند خوب است . اگر همين دارو را